حسن ابراهيم حسن ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
587
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى )
صلح انداخت و صلحى در ميانه رفت كه دو حريف دهسال از جنگ خوددارى كنند . ظاهر فاطمى بكوشيد تا با روميان شرقى دوستى كند و بسال 418 با قسطنطين صلحى كرد كه بموجب آن بايد در معابد روم خليفه فاطمى را دعا گويند و مسجد قسطنطنيه از نو بنا شود و بعوض آن كليساى قيامت قدس كه بدست حاكم فاطمى ويران شده بود ساخته شود و همه كسانى كه بدوران حاكم باسلام آمده بودند آزاد باشند كه اگر خواستند بدين خويش بازگردند . در آغاز دوران مستنصر روابط فاطميان با روميان بصفا بود . بسال 429 ميان خليفه فاطمى و ميكائيل چهارم امپراطور روم قرارى رفت كه روم پنجهزار اسير مسلمان را رها كند و تعمير كليساى قيامت انجام شود . مستنصر نيز بسال 446 با قسطنطين نهم قرارى بست كه روم غله بمصر فرستد كه در آنولايت قحطى سخت بود . اما پيش از آنكه قرار انجام شود قسطنطين بمرد و تيودورا بجايش نشست و براى انجام آن شرطها نهاد ، مهمتر از همه اين بود كه مصر بايد بهنگام تجاوز دشمن بكمك روم آيد اما مستنصر اين شرط را نپذيرفت و باز جنگها شد كه همه جا در خشگى ظفر از فاطميان بود اما به دريا در آبهاى شام نيروى روميان فاطميان را بشكست و تنى چند از سرداران ايشان را باسيرى گرفت و مستنصر تقاضاى صلح كرد و بسال 447 ابو عبد الله قضاعى قاضى معروف را براى مذاكرات فرستاد اما سياست روم شرقى جانب سلجوقيان را گرفت . روابط امويان اندلس با روميان از پيش گفتيم كه عباسيان بدوران نخستين با روميان و نيز با امويان اندلس دشمنى داشتند و بدشمنان اروپائى ايشان نزديك شدند ، شارلمانى با هارون الرشيد دوستى كرد و هيئتى را ببغداد فرستاد كه راه زيارت بيت المقدس را بگشايند و تجارت دو كشور را رواج دهند و از علوم مشرق اقتباس كنند ، هارون الرشيد فرستادگان را گرامى داشت و كليد كليساى بيت المقدس را به نزد شارلمانى فرستاد و هديهها مبادله شد .